|
Ewa Lipska 1945-... land: Polen taal: Pools |
Publications (selection): Wiersze (1967); Drugi zbiór wierszy (1970); Trzeci zbiór wierszy (1972); Czwarty zbiór wierszy (1974); Piaty zbiór wierszy (1978); Dom spokojnej modosci (1979); Nie o smierc chodzi, iercz o biay kordonek (1982). (1945) werd in Kraków geboren. Ze studeerde aan de Kunstacademie in haar geboortestad. Werkte van 1970 tot 1980 op de redactie van de belangrijkste Krakówse literaire uitgeverij en was een aantal jaren verantwoordelijk voor de afdeling poëzie van het maandblad Pismo. Woont en werkt sinds 1992 in Wenen. Naast haar poëzie, die veelvuldig is bekroond en in vele talen vertaald, schrijft ze proza, toneel en liedteksten. Ze debuteerde in 1967 met de bundel Gedichten. Ewa Lipska neemt binnen het Poolse dichterlijke landschap een geheel eigen, onafhankelijke plaats in. Hoewel het lot van haar generatie haar na aan het hart ligt, onderscheiden haar gedichten zich onmiskenbaar van het werk van de dichters met wie zij debuteerde: Stanislaw Baranczak, Ryszard Krynicki, Julian Kornhauser en Adam Zagajewski. Alledaagsheid en geschiedenis zijn in haar heldere, door individuele gevoeligheid doordrongen poëzie op een te eigenzinnige wijze verweven om haar tot deze groep dichters, ‘De Nieuwe Golf’ geheten, te kunnen rekenen. Haar bewust gekozen eenzaamheid, die nergens bitter isolement wordt, stoot niet af door hermetisme, maar nodigt veeleer uit tot nadere kennismaking. Dat komt vooral doordat de ‘ik’ in haar gedichten vanuit een duidelijk persoonlijk perspectief spreekt. Hierin doet ze denken aan haar beroemde stadgenote Wislawa Szymborska, met wie ze een vergelijkbaar kritisch moralisme deelt en een gelijkluidende vorm van lichte ironie. Ewa Lipska schrijft concrete poëzie van weinig woorden. Woorden die de dichteres overigens wantrouwt. Ze gelooft niet erg in een taal die het vermogen bezit om begrip tussen mensen te bewerkstelligen. Vandaar dat de woorden in haar gedichten nogal eens confronterend tegenover elkaar staan. Het mikpunt van haar scepsis is niet alleen ambtelijke taal of welke vorm van propaganda ook, maar vooral de taal van alledag, tussen man en vrouw, waardoor de werkelijkheid die uit Lipska’s gedichten spreekt vaak onheilspellend klinkt. Bij uitgeverij De Geus verschijnt in juni de eerste Nederlandse vertaling van haar gedichten. Auteur: Karol Lesman |